radca prawny, adwokat, prawnik, Lubicz, Złotoria, Toruń, Kancelaria, dozór elektroniczny, umowa o pracę, umowa o dzieło, zaległe składki, ubezpieczenie społeczne, bezpodstawne wzbogacenie, wsteczne alimenty, nakaz zapłaty, bankowy tytuł egzekucyjny, klauzula wykonalności, przedawnienie, fundusz sekurytyzacyjny, egzekucja

Gdy fundusz sekurytyzacyjny kupi Twój dług

W lipcu 2011 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem o sygn. akt: P 1/10 orzekł, że wyciągi z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie posiadają mocy dowodowej dokumentu urzędowego, w przypadku sporu z konsumentem. W następstwie, fundusz sekurytyzacyjny w sporze przed sądem, musi udokumentować roszczenie w oparciu o umowę cesji z bankiem, od którego kupił dług, a nie w oparciu o własne księgi rachunkowe.

Kolejną konsekwencją wyroku Trybunału było uniemożliwienie zaopatrzenia w klauzulę wykonalności na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego, bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez bank. Niedopuszczalne także stało się nadanie klauzuli wykonalności na rzecz niebędącego bankiem nabywcy wierzytelności (funduszu sekurytyzacyjnego) objętej bankowym tytułem egzekucyjnym, także po zaopatrzeniu go w sądową klauzulę wykonalności, co przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 kwietnia 2004 r.  (sygn. akt: III CZP 9/04). Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego  z dnia 4 marca 2009 r. (sygn. akt IV CSK 422/08) na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, mogła być prowadzona egzekucja tylko na rzecz banku, a nie na rzecz innej osoby. Dla funduszu sekurytyzacyjnego oznacza to konieczność wytoczenia powództwa na zasadach ogólnych.

Gdy już dojdzie do sporu sądowego, warto sprawdzić, czy dochodzona wierzytelność nie jest przedawniona, bowiem stałym źródłem dochodu funduszy sekurytyzacyjnych, jest sądowe dochodzenie przedawnionych roszczeń. Zgodnie z przepisem art. 118 kodeksu cywilnego, roszczenia te przedawniają się z upływem lat trzech ponieważ są związane z działalnością gospodarczą banku. Bieg przedawnienia należy liczyć, od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne – czyli albo od wypowiedzenia umowy kredytu, albo od upływu terminu wskazanego w wypowiedzeniu umowy kredytu.

Jednakże bieg przedawnienia może zostać przerwany przez każdą czynność przed sądem lub organem egzekucyjnym (komornikiem) w celu dochodzenia, ustalenia lub zaspokojenia roszczenia.

Przerwanie biegu przedawnienia następuje, tylko pomiędzy stronami postępowania o ile z umowy wynika, że są zobowiązane lub uprawnione jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 2014 r.  (sygn. akt: II CSK 196/14). Oznacza to, że jeśli nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia pomiędzy dłużnikiem, a pierwotnym wierzycielem (bankiem), to nie wywiera ono skutków prawnych pomiędzy dłużnikiem, a funduszem sekurytyzacyjnym, który kupił dług. Znaczna ilość wierzytelności stwierdzonych bankowymi tytułami wykonawczymi jest już przedawniona w chwili ich nabycia przez fundusze sekurytyzacyjne.

Z kolei innym zagadnieniem jest fakt, iż sądy wydają nakazy zapłaty na wyciągi z ksiąg funduszów sekurytyzacyjnych, które w świetle utrwalonego orzecznictwa nie spełniają wymogów formalnych. Opiewają na pierwotne źródło wierzytelności (np. umowę o kredyt z bankiem), a nie na umowę cesji pomiędzy zbywcą a funduszem, który kupił dług. W tych okolicznościach należy wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu, podnosząc zarzut braku wykazania wierzytelności oraz zarzut przedawnienia. Jest to konieczne, ponieważ sąd nie bierze pod uwagę upływu terminu przedawniania z urzędu, ale wyłącznie na zarzut strony.

Stałą praktyką funduszy w przypadku wniesienia sprzeciwu jest cofnięcie pozwu przed rozprawą bez zrzeczenia się roszczenia. Skutkuje to umorzeniem przez sąd postępowania oraz zasądzeniem kosztów procesu na rzecz pozwanego. Jednak w tym wypadku  fundusz może obracać wierzytelnością (długiem)  albo ponownie kierować sprawę do sądu. Sąd co do zasady związany jest cofnięciem pozwu, jednak zobowiązany jest zawsze dokonać oceny, czy w świetle zgromadzonego materiału procesowego czynności wymienione w art. 203 § 4 k.p.c. nie są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub czy zmierzają do obejścia prawa. Stwierdzenie tych okoliczności ma ten skutek, że mimo cofnięcia pozwu, Sąd prowadzi nadal postępowanie, wydawszy uprzednio postanowienie stwierdzające uznanie tych czynności za niedopuszczalne i odmawiające umorzenia postępowania (wyrok Sądu Najwyższego  z dnia 5 listopada 1966 r., II CR 387/66).

Jeśli jednak sąd umorzy prawomocnie postępowanie, należy rozważyć celowość powództwa o ustalenie, że roszczenie jest przedawnione i nie może być skutecznie dochodzone przed sądem, zanim otrzymamy kolejny pozew w tej samej sprawie.

Kolejnym wyrokiem z kwietnia 2015 r. sygn. akt: P 45/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności bankowych tytułów egzekucyjnych. Wejście w życie wyroku odroczono do dnia 1 sierpnia 2016 r. Jednak już we wrześniu 2015 r. Sejm RP dokonał nowelizacji Prawa Bankowego, eliminując bankowy tytuł egzekucyjny z obrotu prawnego. Dla potencjalnych kredytobiorców oznacza to, że w razie sporu sądowego z bankiem, ich zobowiązania nie będą kierowane  do postępowania egzekucyjnego z pominięciem postępowania sądowego.

Jeśli jednak przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy, bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nadano klauzulę wykonalności, dalsze postępowanie toczy się według poprzednio obowiązujących przepisów.

Wyroki Trybunału Konstytucyjnego przyczynią się do pełnej równości procesowej stron w postępowaniach sądowych prowadzonych przez banki oraz fundusze sekurytyzacyjne przeciw dłużnikom.

Dodaj komentarz